Zarys historii Gminy Obryte

 

Gmina Obryte jest jedną z  7 gmin powiatu pułtuskiego. Gmina położona jest w północno – wschodniej części powiatu Pułtuskiego; a centralno - północnej części województwa mazowieckiego.


Gmina Obryte 


Zajmuje obszar 139,7 km2 co stanowi 16,9 % powierzchni powiatu. Lasy stanowią 45 % obszaru gminy. Północną granicę gminy wyznacza rzeka Narew na długości 15 km. Na terenie gminy zamieszkuje 4.953 osób w 24 wsiach (20 sołectw), w tym 80% osób czynnych zawodowo zatrudnionych jest w rolnictwie (ok. 1.300 gospodarstw). Na terenie gminy nie działają żadne zakłady przemysłowe, jest to gmina typowo rolnicza. Zarejestrowanych jest ponad 221 podmiotów gospodarczych, prowadzących działalność w branżach: handel artykułami spożywczo przemysłowymi, usługi ogólnobudowlane, transportowe, leśne, stolarskie itp.

Nazwa Obryte wiąże się z okresem, kiedy dla ochrony przed dziką zwierzyną wieś była obryta rowami. Badania archeologiczne dowodzą, że przesuwały się tędy fale osadnictwa starożytnego w IX w. Istniały na terenie naszej gminy osady puszczańskie, a w XIII w. teren był już gęsto zaludniony. Od 1242 r. zaczęła istnieć parafia Obryte. Po upadku Napoleona tereny Puszczy Białej znalazły się w ramach Królestwa Polskiego. Puszcza odegrała ważną rolę w okresie naszych walk narodowo wyzwoleńczych. Patriotyczny lud kurpiowski uczestniczył w tych walkach moralnie i materialnie.

Gmina Obryte leży w Puszczy Białej. Puszcza Biała to kompleks leśny o łącznej powierzchni około 2000 km2, położony na wysoczyźnie wyszkowskiej stanowiącej obszar wyrównawczy moreny dennej w widłach Bugu i Narwi. Książe Konrad Mazowiecki nadał ją biskupom płockim rezydującym m.in. w Pułtusku, położonym w bezpośrednim sąsiedztwie Puszczy zwanej odtąd Puszcza Biskupią lub po prostu Biskupczyzną. Puszcza Kurpiowska słynęła niegdyś z obfitości zwierzyny. Puszcza, zwierzęta wśród których obracał się Kurp, działały na jego wyobraźnię i jego twórczość w życiu domowym. Przykłady tego widzimy w wyrobach i ozdobach z drzewa i papieru, tkactwie i haftach, w budownictwie i zdobnictwie chat. Mimo stopniowego zanikania odrębności etnograficznej można tu jeszcze spotkać wiele wytworów sztuki ludowej jak wycinanki, hafty.

Obryte jest wsią gminną w której zamieszkuje 4.963 mieszkańców w tym 279 mieszkańców Domu Pomocy Społecznej.

Układ przestrzenny wsi stanowi ulicówka powstała przez odbudowanie drogi z Pułtuska do Rząśnika. W istniejącym obrazie przestrzennym wsi występują dwa zgrupowania zabudowy użyteczności publicznej, które mogą stanowić podstawę dalszych przeobrażeń. Jest to położony w zachodniej części wsi zespół usług- głównie administracyjnych występujący w otoczeniu Urzędu Gminy, komisariatu Policji, budynków DPS, Banku Spółdzielczego, Poczty oraz Ośrodka Zdrowia oraz w części wschodniej od istniejącego kościoła parafialnego z gminnym ośrodkiem kultury i terenami szkolnymi.

Oba zgrupowania, wiąże na przestrzeni ok. 1,5 km ulicowa zabudowa wsi, położona w zwartych ciągach, po obu stronach głównej drogi przez wieś. Droga, ta stanowi podstawowy ciąg komunikacyjny gminy.

 

Tomasz Ciemerych